Khoai Lang

Không hiểu tại sao một tháng lại đây chồng cứ thèm ăn củ này củ nọ. Thèm đến nỗi mỗi lần đi ra chợ là tự đi tìm, tự lựa rồi về nấu. Buổi sáng trước khi đi làm thì bỏ vài củ vào microwave rồi vừa lái xe vừa ăn coi như bữa sáng. Còn mỗi sáng thứ bảy, Chủ nhật thì hai vợ chồng pha một tách trà nóng, vừa nhâm nhi ly trà, vừa ăn củ lang, kể cho nhau nghe chuyện thủa còn bé ở quê. Củ lang củ từ bây giờ không còn là thức ăn chính trong gia đình. Nhưng mỗi lần nói đến củ lang, mình luôn luôn nhớ tới thời ấy,  cái thời mà không biết lịch sử Việt Nam phải viết như thế nào, khi trên lớp thì ê a " nước Việt nam ta giàu có", "rừng vàng biển bạc", còn về nhà thì gặm khoai lang sáng trưa chiều tối.

Cả hai vợ chồng mình đều là những đứa con nhà nghèo. Bởi vậy chuyện ăn sáng bằng củ lang để đi học là "chuyện thường ngày". Củ lang ở miền Nam của ông xã mình thì không có nhiều chuyện ứa nước mắt nhiều bằng chuyện củ lang ở miền Trung của mình. Ở quê của mình, mỗi mùa thu hoạch củ lang là mấy bà mấy mợ phải thức thâu đêm để gọt nếu có hà (sâu) rồi xắt mỏng để sáng mai còn phơi cho được nắng. Nhiều đêm mấy chị mình phải thức đến 1,2 giờ sáng để xắt khoai. Khoai quê mình thì làm theo kiểu này vì không có ai mua khoai lang tươi cả. Chỉ là mỗi nhà tự giải quyết bằng cách phơi khô, đóng thùng cất kỉ để mùa Đông có mà độn vào nồi cơm. Việc xắt khoai phải làm trong đêm để sáng mai phơi cho được nắng. Vùng quê không có sân gạch để phơi, các chị phải leo lên mái nhà tôn để phơi hoặc gánh vượt sông qua bờ bên kia để phơi trên cát trắng. Mình nhớ có những ngày thu hoạch khoai mà nắng không giòn, khoai không khô mà nổi mốc, nổi thâm kim đen lóm đóm. Những lát khoai này khi độn vào gạo rất khó ăn vì hôi mốc. Bởi vậy, ai cũng mong nắng tốt khi phơi khoai.

Hinh google

Mỗi lần nói chuyện ăn cơm độn thì mình cũng bùi ngùi. Những năm ấy làm ăn hợp tác xã, mùa màng thu hoạch thì đóng cho nhà nước hết, đâu có còn lại bao nhiêu nên hình như nhà nào cũng dùng khoai và sắn khô để độn vào cơm. Khi nấu cơm độn thì thường thường khoai khô và sắn khô nổi lên trên gạo. Anh Hai ngồi gần nồi bao giờ cũng xúc phần độn ăn trước, còn phần cơm ở dưới thì để dành cho em và cha.
Những củ từ củ lang quê mình đơn giản như vậy đó, nhưng đã làm no lòng không biết bao nhiêu trẻ thơ trước khi đến trường. Cái thời mà gạo mua bằng tem phiếu, một gia đình có 5 con, chuyện cho con ăn khoai thay gạo là chuyện bình thường. Bởi vậy, mỗi lần cầm củ khoai lên là mình nhớ. Mình cũng còn nhớ như in những mâm cơm của một vài gia đình ở trong xóm mình. Nhìn ánh mắt đau đáu của con trẻ khi nhìn vào nồi cơm mà các bật cha mẹ không khỏi chạnh lòng.
Khoai lang còn làm nên một chuyện "phi thường" nữa, đó là làm ấm lòng những kẻ mà bốn năm sau được tặng một tờ giấy có tráng nhựa cứng ghi hẵn hòi: " Cử Nhân Văn Chương". Ngày nhận bằng Đại học, nhìn tấm bằng, cả bọn cười sặc sụa. Có ai biết là trong 4 năm đó, có biết bao nhiêu buổi sáng những cử nhân tương lai này ăn khoai lang luộc trước khi đạp xe đến trường. Bởi vậy, mình mới gọi là "phi thường".

Hinh google

Gánh khoai lang trước cổng trường cũng làm nên chuyện lắm. Hình như bây giờ các trường đã không còn cho phép các gánh khoai gánh xôi trước cổng trường nữa. Nhưng thời mình đi dạy, học trò mua khoai lang vào lớp mời cô ăn là chuyện bình thường. Giờ nhìn củ khoai cũng nhớ mấy ánh mắt nụ cười của các em. Tất nhiên là cô không dám ăn của trò nhưng nhìn mấy đứa nhỏ vô tư mời mọc rồi chia nhau từng nửa củ khoai mà ăn thấy hồn nhiên và vô tư làm sao. Gánh khoai lang tuy không phải là một hình thức kinh doanh lớn nhưng đó là một cái đặc trưng mà mình thấy trên đường phố Sài Gòn. Bây giờ buôn bán vỉa hè bị cấm, có lẽ cũng làm cho rất nhiều người mất đi một hình thức mưu sinh.
Cũng nhờ ông xã nổi hứng thèm ăn củ mà mình được gợi lại không ít kỉ niệm về khoai lang. Khoai lang ngọt và bùi, như cái ngọt cái bùi của tuổi thơ mình.