Nhớ

      Hôm nay, tình cờ nghe lại giọng ca Thái Thanh qua bài "Tình ca" của Phạm Duy, tự nhiên nhớ quê hương chi lạ.
      Đã hơn 20 năm xa quê rồi. Bốn mùa khắc nghiệt ở xứ Ohio này không làm phai mờ tâm tư của một kẻ tha phương như mình. 18 năm lớn lên ở xứ Quảng hình như là cả một cuộc đời. Người ta nói cũng đúng, nơi chôn nhau cắt rốn là tất cả. 18 năm ở xứ Quảng, 10 ở trong Nam, mười mấy năm ở xứ người- thời gian thấm thoát thoi đưa...
     Hồi bé, khi cùng con bò lang thang trên khắp cánh đồng nhỏ của xóm Chợ, ra gò, qua thổ, mình luôn ghi nhớ từng góc đường, mô đất, rãnh nước hay bờ tre. Thế rồi tối về, trước khi đi vào giấc ngủ, mình ôn lại "lối đi" của mình và con bò của ngày hôm ấy. Chẳng biết từ bao giờ mình có thói quen ấy, chỉ biết là bây giờ, thỉnh thoảng, trong giấc mơ, cảnh vật của ba mươi năm trước vẫn còn hiện về.

     Trước nhà mình là một cánh đồng nhỏ nơi mình đã trải qua mười mấy mùa mưa nắng.  Mình nhớ nhất là cánh đồng lúa ngày Tết. Lúc này, lúa đang thì con gái, xanh mơn mởn, đẹp đến lạ lùng. Chỉ cần một gợn gió nhẹ là mình có thể nhìn sóng lúa lan đến xóm bên kia. Đẹp hơn nữa là cảnh ngày Tết khi trai gái trong xóm chưng diện đi chúc Tết trên xóm Chùa hay xóm Khe. Khung cảnh mới thanh bình làm sao!
       Tết đến xóm em vang tiếng pháo
       Gái trai  nô nức  đón xuân về
       Đường quê vang vang tiếng cười nói
       Rộn ràng năm mới chốn làng quê
       Bé em vui lắm khi xuân sang
       Bao đỏ lì xì lòng chứa chan
       Thôn trên xã dưới vui như hội
       Nức lòng trai gái khắp xóm làng
     Nhưng đó là khoảnh khắc hiếm hoi mà người dân quê mình được nghỉ ngơi . Quanh năm suốt tháng, họ quần quật đầu tắt mặt tối, hết ngoài đồng chăm lo cho cây lúa là qua thổ chăm cây mía, cây sắn.
      Ngày đó, mỗi đứa con nít trong xóm mình đều phải chăn bò. Bò chẳng những giúp trong công việc cày bừa mà còn phụ kéo che ép mía. Con bò là gia tài của mỗi gia đình. Cũng ngộ, gia tài mà lại giao cho mấy đứa con nít. Mấy người lớn cũng lạ, đã biết là con nít thì ham chơi, mà hễ tui nó ham chơi để bò húc nhau là lôi về chửi. Mình nhớ, không biết bao lần mình khóc vì để bò húc nhau rồi sợ bị la. Mình với con Chức rất hợp nhãn, chơi rất thân mà bò nhà mình với bò nhà nó thì là khắc tinh của nhau, tụi nó húc nhau hoài.
     Thời đó cũng không có đồng hồ, muốn biết đến giờ về ăn cơm thì chỉ có cách đo bóng của mình. Nếu bóng còn khoảng 3 bước chân là về được, không sợ bị la sao cho bò về sớm.
       Ai bảo chăn bò là khổ đâu
       Chăn bò sướng như nàng tiên nâu
       Không suy không nghĩ không lo lắng
       Mặt trời đứng bóng về nhà mau
       Đồng trên đồng dưới không còn cỏ
       Dắt bò qua thổ, lội sông sâu
       Bên kia sông cỏ còn xanh lắm
       Bò ơi ngoan nhé chớ húc nhau!
    Mới đó mà đã hơn hai mươi năm rồi mình không về. Mình tệ thiệt đó! Ngày rời quê, chị nói: tau không biết mi có về hay là quê hương chẳng đáng cho mi nhớ. Chị nói đúng, nhưng chỉ đúng có phân nửa thôi. Mình không về, nhưng lúc nào cũng nhớ, nhớ da diết...Từng con đường, ra đồng hay qua thổ, từng nấm mồ ngoài gò, tên gọi từng đỉnh núi, tên gọi từng khúc sông,con khe...mình nhớ tất, không bao giờ quên. Cứ hẹn đó đi, mình sẽ về, mình sẽ đánh cá với mấy anh chị đã di cư vào Nam, coi thử ai nhớ cái mộ bia duy nhất ngoài gò Đậu thời đó tên gì, mình cá là mình sẽ thắng.
       Bây giờ, mỗi khi nghe tiếng chó hàng xóm sủa, đi dạo công viên nghe tiếng rooster gáy hay nghe tiếng bìm bịp kêu ở con sông sau nhà, mình có cảm giác đang ở quê. Đâu đó vẫn vang vang trong đầu mình tiếng gõ đòn xóc của ai đó gọi nhau lên núi đốn củi lúc sáng sớm, thoang thoảng mùi ngai ngái của rạ sau khi lúa vừa gặt, hay mùa thơm của chén cơm gạo mới chị nấu để cúng đầu mùa...
        Đây đó tiếng gà gáy canh ba
        Gọi nhau lên núi bạn gần xa
        Nhanh lên trước khi trời thức dậy
        Đặng không hứng cái nắng cháy da
        Cắt lá đốn củi ta làm cả,
        Chỉ mong chén cơm cho cả nhà
        Nhọc nhằn gian nan ta gánh cả
        Chỉ mong no đủ cho gia hòa...
Thương lắm người dân quê mình. Thời đó, ai cũng làm việc như nhau, nên đâu biết là mình cực, ai ai cũng bám làng bám xóm, nửa tất cũng không rời. Bây giờ, mình nghe nói trong xóm chỉ còn người già và con nít. Trai tráng đã vào Nam lo mưu sinh, đến Tết mới về. Mình chẳng biết nên vui hay buồn.
       Hôm nay, nghe tiếng hát Thái Thanh:
        "Tôi yêu tiếng nước tôi
        Từ khi mới ra đời
        Người ơi
        Mẹ hiền ru những câu xa vời..".

  Ôi, nhớ sao là nhớ !


Mời bạn cùng nghe giọng hát Thái Thanh qua bài hát này

Tình Ca

                                                                    Sáng tác: Phạm Duy
                                                                    Ca sĩ: Thái Thanh